Để cảm nhận tốt một tác phẩm văn học, người đọc không chỉ đọc và phân tích, bình luận tác phẩm mà cần và nên trở thành người đồng sáng tác, nhập vai thành chính tác giả, đi sâu vào suy nghĩ, góc nhìn của tác giả để có thể góp phần thay đổi cái kết của một tác phẩm hoặc có thể trở thành người nối bút để viết tiếp câu chuyện, ý thơ của người nghệ sĩ ấy… Đó cũng là lý do trong các buổi học, mình luôn lồng ghép các yêu cầu sáng tạo để các bạn học sinh thực hiện.
Mục lục bài viết
Yêu cầu đọc – viết sáng tạo chủ đề tình yêu quê hương
Trong lớp Đọc – viết chủ đề quê hương vừa rồi, mình có cho các bạn thử trở thành người đồng sáng tác cùng nhà thơ Đỗ Trung Quân để viết tiếp 1 câu thơ trong khổ cuối của bài thơ: Bài học đầu cho con. Sau khi viết xong, các bạn chia sẻ lý do tại sao lại viết tiếp câu thơ như vậy. Mình khá bất ngờ với khả năng sáng tạo, cách nghĩ, cách viết và cách lý giải ý nghĩa lời thơ của các bạn ấy.
Và đây là cách nghĩ, cách nhìn, cách sáng tạo của các bạn:
Yêu cầu: Viết tiếp câu thứ 4 trong khổ thơ sau của nhà thơ Đỗ Trung Quân:
Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ…
Các nhà thơ nhí tập sự trổ tài
Nhà thơ nhí tập sự Ngọc Ánh trổ tài
Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ…
Tựa tự bẻ gãy chiếc nôi
Giải thích tại sao lại viết tiếp câu thơ như vậy: Quê hương như chiếc nôi nuôi dưỡng tâm hồn, trái tim ta, sưởi ấm cho ta. Nếu quên đi quê hương giống như tự tay ta bẻ gãy đi chiếc nôi đã gắn bó thân thiết với ta thuở thơ ấu.
Nhà thơ nhí tập sự Ngọc Ánh trổ tài
Nhà thơ nhí tập sự Bảo Linh trổ tài
Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ…
Máu xương mất hết đi rồi
Giải thích tại sao lại viết tiếp câu thơ như vậy: Nếu quên đi quê hương sẽ mất kết nối, mất đi sự gắn bó, quê hương là máu xương của mỗi người, quên đi quê hương giống như việc quên đi chính bản thân mình.
Nhà thơ nhí tập sự Bảo Linh trổ tài
Nhà thơ nhí tập sự Bá Lộc trổ tài
Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ…
Giống như mất mẹ mà thôi
Giải thích tại sao lại viết tiếp câu thơ như vậy: Quê hương là nơi chôn rau cắt rốn, quê hương giống như người mẹ của ta, quê hương chỉ có một, nếu không còn nhớ đến quê hương cũng giống như việc mất đi tình thương yêu của mẹ, không còn mẹ nữa.
Nhà thơ nhí tập sự Bá Lộc trổ tài
Nhà thơ nhí tập sự Thảo Vy trổ tài
Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ…
Bao yêu quý cũng thành tro
Giải thích tại sao lại viết tiếp câu thơ như vậy: Quê hương gắn bó máu thịt với mỗi người, là nơi đã nuôi dưỡng ta lớn lên, nơi gắn với tình yêu của gia đình, bạn bè, làng xóm, quên đi quê hương cũng như quên đi hết tình thương yêu của gia đình, bạn bè, xóm làng ấy.
Nhà thơ nhí tập sự Thảo Vy trổ tài
Cô Hương thử sức trổ tài
Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ…
Tâm hồn sẽ hóa đá vôi
Giải thích ý nghĩa: Người không nhớ quê hương là người đã để tâm hồn mình chai sạn, họ sẽ chẳng còn biết yêu thương, trân trọng cội nguồn, trân trọng những tình cảm đẹp đẽ từ con người, cuộc đời nữa.
Cô Hương cũng thử trổ tài
Việc khuyến khích cảm thụ văn học song song với đồng sáng tác là cách giúp các bạn học sinh có thể phát huy tối đa khả năng sáng tạo của mình! Các thầy cô và ba mẹ có thể áp dụng để đồng hành cùng các bạn nhỏ trong quá trình học tiếng Việt – Ngữ Văn nhé! Bài làm của học sinh, những kiến thức hữu ích về dạy và học tiếng Việt – Ngữ văn sẽ được cập nhật trong chuyên mục Góc học văn, thường xuyên ghé thăm để đọc nhé!
