– Lão Bách lại tới xin ăn đấy!
– Lại mất bò gạo xấu cho lão rồi!
– Lâu lắm mới thấy lão Bách!
Tiếng của mấy người đang lom khom cúi nhổ cỏ dưới đồng văng vẳng lên.
Trên con đường chính dẫn vào xóm Vũng, lão Bách đang lọm khọm đi chân trần, mặc chiếc áo cộc tay sờn rách, cổ áo đã rão ra, trên vai vắt ngược một chiếc bì nhỏ đựng đồ đi ăn xin được, đang khập khiễng bước đi trên con đường bỏng rát. Cái nắng gay gắt, tưởng chừng như gom góp hết tất thảy sự nóng bức của mùa hè trên thế giới này dồn lại, đổ xuống con đường trong xóm. Nắng đến nỗi chỉ cần tiếp xúc da với bề mặt đường cũng đủ để khiến người ta bỏng rộp. Ấy thế mà, đôi chân trần của lão chai lì, mất cảm giác, lão đã bước đi với đôi chân trần suốt bao năm qua, chẳng hề hấn gì.
Lão Bách là một kẻ ăn xin thường lui tới xóm Vũng đâu đó cũng ngót 10 năm rồi. Người ta cũng từng bàn tán nhiều về lão. Có người bảo, lão cũng có gia đình, con cái nhưng vì bị tâm thần nên hay đi lang thang xin ăn như thế. Có người bảo lão giả khờ, không muốn lao động, nên đi xin ăn. Có người lại bảo lão sống đơn độc, không anh em, họ hàng, không công ăn việc làm, chân lão bị tật, nên đi xin khắp làng trên xóm dưới để kiếm ăn mỗi ngày. Ai cho gì, lão ăn nấy.
Có người tốt, thấy lão vào xin ăn, rộng lượng cho bánh, cho gạo, cho tiền. Có người thì khó chịu ra mặt khi thấy lão, chẳng những không cho, còn đánh đuổi đi rồi chửi rủa: “Lão già xui xẻo”, “Nhà không có mà ăn, ai dư thừa cho ông!”
Ở xóm Vũng, có mấy đứa trẻ con hay đi theo trêu chọc lão. Có lần, lão bị tụi trẻ con cầm gạch ném chảy cả máu đầu. Thế mà chẳng ai đoái hoài đến.
Người ta chỉ thấy một lão già ăn xin phiền phức, bẩn thỉu, hôi hám. Nhưng mấy ai hiểu rằng, có những người không có cách nào thay đổi cuộc sống của bản thân mình. Đi ăn xin là con đường cùng để có thể kiếm sống.
Thấy lão đi lại vật vờ nhiều, cán bộ thôn xóm cũng tìm hiểu về gia cảnh của lão. Hoá ra lão có con cái, nhưng ngặt nỗi, mấy đứa con chẳng đoái hoài gì tới. Chúng nó lớn lên, đi đến nơi khác lập nghiệp hết cả, bỏ lại mình lão đơn độc. Đôi chân tật, đầu óc đôi lúc không được tỉnh táo khiến lão chẳng kiếm được nghề ngỗng gì đàng hoàng để làm.
Ở vùng quê nghèo ấy, chẳng có viện dưỡng lão hay khu ở miễn phí dành cho người vô gia cư. Thế nên, lão Bách cứ ngủ vạ ngủ vật khi thì dưới mái hiên nhà, có lúc thì nằm tạm bợ ở góc chợ. Ngày nắng cũng như ngày mưa, mùa đông cũng như mùa hè, lão Bách chỉ có một bộ quần áo vừa bẩn vừa rách. Thỉnh thoảng lão nhặt nhạnh được cái chiếu hay tấm chăn người ta vứt đi, mùa đông lạnh quá, lão trải ra nằm tạm bợ.
Nhưng sự tồn tại của lão Bách cũng thành thói quen ở xóm Vũng. Thỉnh thoảng, nếu không thấy lão, cũng có người nhớ đến mà nhắc: “Lâu nay không thấy ông Bách ghé nhà xin ăn.” Một cuộc đời lầm lũi, vật vờ vẫn tồn tại sau rặng tre làng giữa thời đại đang dần phát triển. Đến bao giờ, lão Bách mới thôi phải đi ăn xin từng bữa? Đến bao giờ, mới có một mái nhà tình thương cho những người như lão Bách có nơi nương tựa?
