Trong thế kỷ 20, hầu hết các loại vắc-xin đều cần hơn 1 thập kỷ để nghiên cứu, thử nghiệm và sản xuất. Nhưng vắc-xin COVID-19 đã sẵn sàng để được sử dụng cho tình trạng khẩn cấp trong vòng chưa đầy 11 tháng. Và bí mật đằng sau tốc độ này là công nghệ y tế đã được phát triển trong nhiều thập kỷ: vắc-xin mRNA. Phương pháp điều trị mới này sử dụng cơ quan tế bào hiện có của cơ thể để kích hoạt phản ứng miễn dịch, bảo vệ ta khỏi virus mà không bị nhiễm trùng. Và trong tương lai, cách tiếp cận này có thể giúp điều trị nhiều bệnh mới nhanh chóng khi chúng xuất hiện.
Mục lục bài viết
Bí mật đăng sau tốc độ ra đời vắc-xin COVID-19
Vắc-xin COVID-19
Thành phần mấu chốt nằm ngay trong tên của vắc-xin, đó là thành phần mRNA hoặc axit ribonucleic thông tin, nó là phân tử tự nhiên mã hoá các hướng dẫn để sản xuất protein. Khi tế bào của chúng ta xử lý mRNA, một phần của tế bào được gọi là ribosome, làm theo hướng dẫn này tạo ra protein mã hoá.
và hỗ trợ sự xâm nhập của nó vào tế bào. Cuối cùng, các thành phần cuối cùng được thêm vào: đường và muối
giúp giữ nguyên các hạt nano cho đến khi chúng tới được điểm cần đến. Trước khi sử dụng, vắc-xin được giữ ở nhiệt độ -20 đến -80 độ C để đảm bảo không có thành phần nào bị phá vỡ. Sau khi được tiêm, các hạt nano phân tán và gặp các tế bào. Lớp phủ lipid trên mỗi hạt nano hợp nhất với màng lipid của tế bào và giải phóng mRNA để chúng thực hiện công việc. Tại thời điểm này, ta cần lưu ý rằng trong khi vắc-xin đang phân phối vật liệu di truyền của vi-rút vào tế bào của ta, việc chúng làm thay đổi DNA của ta là không thể. mRNA là một phân tử có tuổi thọ ngăn nên cần enzym bổ sung và tín hiệu hóa học mới truy cập được DNA của ta, chưa nói đến việc thay đổi được nó.
Hoạt động của vắc-xin COVID-19 thế nào?
Sự ra đời nhanh chóng của vac-xin
Không có thành phần làm thay đổi DNA nào có trong vắc-xin mRNA. Khi vào bên trong tế bào, ribosome dịch các hướng dẫn của mRNA và bắt đầu tập hợp protein của vi-rút. Trong vắc-xin coVID-19, protein đó là một trong những cái gai thường thấy trên bề mặt của vi-rút. Không có phần còn lại của vi-rút, chỉ một cái gai sẽ không thể lây nhiễm, nhưng lại giúp kích hoạt phản ứng miễn dịch của chúng ta.
Cơ thể đang sản xuất kháng thể để chống lại protein của vi-rút đó, từ đó, giúp chống lại COVID-19 trong tương lai. Vì loại protein đặc biệt này thường có trong hầu hết các biến thể COVID. Trên thực tế, mọi loại vắc-xin mRNA có thể có danh sách thành phần gần giống nhau. Hãy tưởng tượng một vắc-xin đáng tin, được thử nghiệm kĩ càng, chữa bách bệnh chỉ bằng cách hoán đổi một thành phần duy nhất. Để trị một bệnh mới, các nhà nghiên cứu sẽ xác định đúng loại protein của vi-rút, mã hóa nó thành mRNA, sau đó, hoán đổi mRNA đó vào nền tảng vắc-xin hiện có.
Điều này có thể giúp phát triển vắc-xin mới chỉ trong vài tuần. Đó là những thông tin lý giải tại sao vắc-xin COVID-19 lại được ra đời nhanh chóng như vậy.
Nguồn TED Talk – Kaitlyn Sadtler and Elizabeth Wayne
Biên tập bởi Blogcuaxu
